ประวัติศูนย์สร้างทางลำปาง

            ศูนย์เครื่องมือกลลำปาง เป็นโครงการที่ได้รับความ ช่วยเหลือจากประเทศออสเตรเลีย ภายใต้แผนโคลัมโบ ซึ่งได้เริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือนตุลาคม ปี 2518 เพื่อก่อสร้าง ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 ตอน ลำปาง - เด่นชัย และ เพื่อฝึกอบรม เจ้าหน้าที่ระดับต่าง ๆ ของกรมทางหลวงให้มีความรู้ และประสบการณ์ใหม่ ๆ เกี่ยวกับการก่อสร้างทางในภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสูงชัน โดยรัฐบาลไทยและ รัฐบาลออสเตรเลียได้ลงนามในบันทึกข้อตกลง (Memorandum of Understanding) เกี่ยวกับโครงการศูนย์เครื่องมือกลลำปางนี้ เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2520 ทางสายนี้มีความยาว 77 กิโลเมตร เริ่มก่อสร้างเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2518 แล้วเสร็จในปี 2525 โดยก่อสร้างเป็นทางมาตรฐาน F3 มีผิวลาดยางกว้าง 6.00 เมตร ไหล่ทาง 2 ข้าง กว้างข้างละ 2.00 เมตร งบประมาณค่าก่อสร้างทั้งสิ้น 497,000,000 บาท โดยรัฐบาลออสเตรเลีย ให้ความช่วยเหลือ ในวงเงิน 9,000,000 เหรียญออสเตรเลีย (ประมาณ 203,000,000 บาท) และ รัฐบาลไทย จัดงบประมาณสมทบอีก 294,000,000 บาท

            ความช่วยเหลือที่ประเทศออสเตรเลียให้ความช่วยเหลือในการคัดเลือกแนวทาง การสำรวจออกแบบและก่อสร้าง ไม่รวมการออกแบบสะพานและสะพานข้ามทางรถไฟอีก 1 แห่ง แต่รวมการสำรวจดินรากฐานบริเวณที่จะก่อสร้างสะพานทั้งหมด ด้วยความช่วยเหลือนี้ จะเป็นไปในแนวเดียวกับที่เคยให้กับศูนย์เครื่องมือกลหล่มสักมาแล้วโดยมีผู้เชี่ยวชาญออสเตรเลียร่วมงาน กับนายช่างฝ่ายไทยในด้านต่าง ๆ เช่น งานออกแบบ งานก่อสร้าง และงานบริหาร เป็นต้น นอกจากนี้ รัฐบาลออสเตรเลีย ยังจัดหาเครื่องจักรกล และอะไหล่ ให้อีกส่วนหนึ่งด้วย ฝ่ายไทยจะต้องจัดหา สิ่งที่จำเป็นอื่น ๆ ที่ยังขาดอยู่ทั้งหมด ในการดำเนินการ

            ในอดีต ประเทศออสเตรเลียได้เคยให้ความช่วยเหลือแก่ ประเทศไทย ในการก่อสร้างทางมาแล้ว หลายสาย เริ่มต้นเมื่อปี 2505 ได้ช่วยเหลือ ก่อตั้งศูนย์เครื่องมือกลขอนแก่น เพื่อก่อสร้างทางสาย ขอนแก่น ยางตลาด ระยะทาง 59 กิโลเมตร และทางสายอื่น ๆ อีกเป็นระยะทาง ประมาณ 170 กิโลเมตร เงินช่วยเหลือ 70,000,000 บาท รัฐบาลไทยออกสมทบอีก 66,000,000 บาท

          ต่อมาในปี 2509 หลังจากเสร็จภารกิจจากศูนย์เครื่อง มือกลขอนแก่นแล้ว รัฐบาลออสเตรเลีย ได้หันมาช่วยก่อตั้งศูนย์เครื่องมือกลตาก เพื่อก่อสร้างทางสาย ตาก แม่สอด ซึ่งตัดผ่านภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงชัน สู่ชายแดนพม่า ระยะทาง 87.5 กิโลเมตร ให้ความช่วยเหลือคิดเป็นมูลค่า 130,000,000 บาท รัฐบาลไทยสมทบอีก 210,000,000 บาท การก่อสร้างทางได้แล้วเสร็จเมื่อต้นปี 2513 ต่อมาในปีเดียวกันนั้น รัฐบาลออสเตรเลีย ก็ได้เริ่มให้ความช่วยเหลือ ก่อตั้งศูนย์เครื่องมือกลหล่มสัก เพื่อสร้างทางสายหล่มสัก ชุมแพ ระยะทาง 103.4 กิโลเมตร โดยให้ความช่วยเหลือเป็นมูลค่า 164,000,000 บาท โดยมีงบประมาณไทยสมทบอีก 366,000,000 บาท เมื่อทางสาย หล่มสัก - ชุมแพ ใกล้จะแล้วเสร็จในปี 2518 ศูนย์เครื่องมือกลแห่งที่ 4 ภายใต้ ความช่วยเหลือ จากประเทศออสเตรเลีย ได้ก่อตั้งขึ้นที่จังหวัดลำปาง เพื่อก่อสร้างทางสายลำปาง เด่นชัย ซึ่งสำเร็จลงแล้ว และมีโครงการย่อยที่ ศูนย์ฯลำปาง กำลังดำเนินการอยู่ ในขณะนั้น โดยงบประมาณแผ่นดินอีก 3 สายด้วยกัน คือ

         1. สาย แพร่ ลอง วังชิ้น ระยะทาง 75 กิโลเมตร

         2. งานลาดยางสายสั้น สาย แม่ทา ท่าจักร ระยะทาง 4 กิโลเมตร

         3. โครงการก่อสร้างทางหลวงเพื่อความมั่นคง สาย เสริมงาม นาไผ่ แม่บอน ระยะทาง 20 กิโลเมตร

 

            ศูนย์สร้างทางลำปางได้ตั้งสำนักงานอยู่ในบริเวณพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ซึ่งได้รับอนุญาต จากกรมป่าไม้ มีเนื้อที่ประมาณ 446 ไร่ ที่ กม. 19+600 ของทางสายลำปาง เด่นชัย ต.แม่ทะ อ.แม่ทะ จ.ลำปาง มีสำนักงาน โรงงานศูนย์ฯ ห้องทดลอง อาคารต่าง ๆ บ้านพักข้าราชการและพนักงานทุกระดับ จำนวนเงินค่าก่อสร้าง ประมาณ 24 ล้านบาท และได้ทำพิธีเปิดศูนย์ฯ โดย ฯพณฯรองนายกรัฐมนตรีพลเอกบุญชัย บำรุงพงษ์ และ ฯพณฯเอกอัคราชทูตออสเตรเลีย นาย เอม. แอล. จอห์นสตัน เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2520 ปัจจุบัน ศูนย์เครื่องมือกลลำปาง ได้เปลี่ยนชื่อเป็นศูนย์สร้างทางลำปาง ตามคำสั่งกรมฯ เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2528 เป็นต้น